8.1 Perkembangan Pilihan Raya di Persekutuan Tanah Melayu
Pilihan raya merupakan asas amalan demokrasi di Tanah Melayu, dimulakan di peringkat tempatan (Majlis Perbandaran) sebelum diperluaskan ke peringkat Persekutuan sebagai langkah ke arah berkerajaan sendiri.
Kronologi Pilihan Raya Awal:
- 1951 (Majlis Perbandaran Pulau Pinang): Pilihan raya tempatan pertama diadakan untuk memilih sembilan orang ahli Majlis Perbandaran Pulau Pinang. Radical Party memenangi majoriti kerusi.
- 1952 (Majlis Perbandaran Kuala Lumpur): Merupakan titik tolak penting kerjasama politik. UMNO Bahagian Kuala Lumpur dan MCA Selangor membentuk pakatan persahabatan dan memenangi 9 daripada 12 kerusi yang dipertandingkan.
- 1954 (Pilihan Raya Peringkat Negeri): Diadakan di seluruh Persekutuan Tanah Melayu. Perikatan (UMNO-MCA) terus meraih kejayaan cemerlang dengan memenangi 226 daripada 268 kerusi di peringkat negeri.
8.2 Proses Pilihan Raya Umum Pertama (1955)
Pilihan Raya Majlis Perundangan Persekutuan (MPP) 1955 merupakan pilihan raya umum pertama yang menjadi batu asas ke arah kemerdekaan.
Penubuhan Jawatankuasa Pilihan Raya:
Ditubuhkan pada tahun 1954 dengan 46 orang ahli untuk mengkaji dan merangka cadangan susunan MPP. Dua bentuk penyata dikeluarkan:
- Bentuk A: Memperuntukkan 60 kerusi dipilih melalui pilihan raya (dicadang oleh Parti Perikatan).
- Bentuk B: Memperuntukkan 44 kerusi dipilih melalui pilihan raya (dicadang oleh ahli jawatankuasa bukan Perikatan).
- Kompromi Akhir: Tunku Abdul Rahman berlepas ke London bagi merundingkan bilangan kerusi. Akhirnya, British bersetuju menetapkan 52 kerusi dipilih melalui pilihan raya dan 46 kerusi dilantik oleh Pesuruhjaya Tinggi.
Syarat Pengundi dan Calon (1955):
- Syarat Pengundi: Warganegara Persekutuan Tanah Melayu, berumur sekurang-kurangnya 21 tahun, dan telah mendaftar dalam senarai pemilih.
- Syarat Calon: Warganegara Persekutuan Tanah Melayu, berumur sekurang-kurangnya 21 tahun, tinggal di Persekutuan Tanah Melayu sekurang-kurangnya 12 bulan sebelum hari penamaan calon, serta berpengetahuan dalam Bahasa Inggeris atau Bahasa Melayu.
Proses Laksana Pilihan Raya 1955:
- Penetapan sempadan kawasan pilihan raya (52 kawasan).
- Pendaftaran pemilih/pengundi.
- Penamaan calon.
- Kempen pilihan raya (berlangsung selama 45 hari).
- Pengundian (27 Julai 1955).
- Pengiraan undi dan pengumuman keputusan.
8.3 Penubuhan Majlis Perundangan Persekutuan (MPP) 1955
Selepas Pilihan Raya Umum 1955, Majlis Perundangan Persekutuan (MPP) ditubuhkan secara rasmi dengan keanggotaan baharu menggantikan MPP 1948.
Keputusan Pilihan Raya MPP 1955:
- Parti Perikatan (UMNO-MCA-MIC): Memenangi kemenangan tanah runtuh (landslide victory) dengan meraih 51 daripada 52 kerusi yang dipertandingkan.
- PAS: Memenangi 1 kerusi (di kawasan Kerian, Perak oleh Haji Ahmad Tuan Hussein).
Perubahan Pentadbiran:
- Tunku Abdul Rahman dilantik menjadi Ketua Menteri Persekutuan Tanah Melayu yang pertama.
- MPP 1955 menjadi platform menggubal undang-undang tempatan, mengurangkan kuasa mutlak Pesuruhjaya Tinggi British, dan memulakan proses peralihan kuasa secara beransur-ansur.
8.4 Peranan Kabinet Pertama Persekutuan Tanah Melayu
Kabinet pertama dibentuk selepas Pilihan Raya 1955, dianggotai oleh 10 orang Menteri tempatan dan tiga orang pegawai British (Setiausaha Kewangan, Setiausaha Pertahanan, dan Setiausaha Pentadbiran).
Anggota Kabinet Pertama (1955):
- Tunku Abdul Rahman: Ketua Menteri & Menteri Hal Ehwal Dalam Negeri.
- Dato' Abdul Razak Hussein: Menteri Pelajaran.
- Dr. Ismail Abdul Rahman: Menteri Hasil Bumi dan Perlombongan.
- H.S. Lee: Menteri Pengangkutan.
- V.T. Sambanthan: Menteri Buruh.
- Abdul Aziz Ishak: Menteri Pertanian.
- Leong Yew Koh: Menteri Kesihatan.
Peranan Utama Kabinet Pertama:
- Membincangkan isu keselamatan dalam negeri dan membanteras ancaman komunis.
- Mengurangkan kuasa pentadbiran pegawai British secara berperingkat.
- Menyusun pentadbiran perkhidmatan awam tempatan (Malayanisasi).
- Menghantar rombongan kemerdekaan ke London untuk merundingkan kemerdekaan Tanah Melayu.